Masterplan scholing moet ongewenst verloop smoren

Onvrede over slechte scholing vanuit de werkgever wakkert jobhoppen aan. Het gaat om een kwart van alle werknemers. Ondanks alle scholingsplannen in cao’s ...
Pieter Molijn | Lees meer

Werkstress vraagt andere aanpak duurzame inzetbaarheid

Ondanks een dalend ziekteverzuim verzwakt de vitaliteit van de beroepsbevolking. Ook werkgevers lijden daar steeds meer onder. ...
| Lees meer

Waarom de flexibele schil vraagt om een kwaliteitsimpuls

De voortgaande flexibilisering gaat ten koste van de kwaliteit van de beroepsbevolking. Investeringen in het kennisniveau van flexwerkers ...
| Lees meer

Flex van de toekomst!

Maandag 19 mei presenteerde TNO De toekomst van flex, een onderzoek onder 900 HR managers uitgevoerd in opdracht van de ABU ( ...
Pieter Molijn | Lees meer

Binden & Boeien

Voor 15% van alle werkende mensen worden complete HR programma’s gemaakt om ze te binden en te boeien. Het doel hiervan is om ze binnen het bedrijf ‘vast’ te houden ...
Pieter Molijn | Lees meer

Arbeid en zorg

Op 18 november organiseerde minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een “arbeid en zorg top”. Naast de factor arbeid komt nu ook de factor zorg aan bod in deze top. En dat is goed nieuws! ...
Pieter Molijn | Lees meer

Wil je echt de wereld verbeteren? Begin een bedrijf!

Als er iets is wat de huidige crisis ons leert, is het wel dat doorgaan op de oude voet de situatie alleen maar verergert. ...
Pieter Molijn | Lees meer

Samen winnen? Dialoog beginnen!

“Jullie doen het niet goed”. Dat waren de woorden waar ik 8 jaar geleden een training gesprekstechniek mee begon. Om zeker te weten ...
Denise Molijn | Lees meer

Flex verdient beter!

Nu ruim een derde van alle werkenden flexwerker is, is het de hoogste tijd dat zij een goed en duurzaam perspectief op de arbeidsmarkt krijgen. ...
Pieter Molijn | Lees meer

Zet menselijk kapitaal niet zomaar op straat

Ooit was ik naast mijn baan zo’n beetje continu op zoek naar een geschikte oppas. Een oppas die thuis naast de dagen kinderopvang en naschoolse opvang kon ...
Denise Molijn | Lees meer

Masterplan scholing moet ongewenst verloop smoren

Gelaatst op 23 November 2015, Door: Pieter Molijn

Onvrede over slechte scholing vanuit de werkgever wakkert jobhoppen aan. Het gaat om een kwart van alle werknemers. Ondanks alle scholingsplannen in cao’s wordt er nog steeds onvoldoende geïnvesteerd in de kwaliteit van de beroepsbevolking. Tijd voor een masterplan voor scholing, wil Nederland de stap naar hoog ontwikkeld kennisland maken

Aan het onderwijs is goed te zien waarom scholingsplannen per branche niet werken. Afgelopen zomer werd daar een nieuw scholingsplan voor docenten gelanceerd. Die krijgen ieder recht op twee uren per werkweek en 500 euro per jaar voor persoonlijke ontwikkeling.

Vakbonden reageerden getergd, overtuigd dat werkgevers dat niet gingen betalen. Waarna de bewindslieden het toch  nog maar eens uitlegden aan de Tweede Kamer. De docent beslist hoe zijn budget wordt omgezet in uren, maar pas na overleg met de leidinggevende. Waarom dat gesprek er eerst moet komen, werd er niet bijgezegd.

Terecht wantrouwen

Het wantrouwen van de bonden is terecht, want het persoonlijk opleidingsbudget bestaat al in het onderwijs zonder dat het werkt. Voor het ondersteunend personeel op scholen is er een individueel scholingspotje, maar de medewerkers om wie het gaat weten van niets, zo ontdekten onderzoekers van de Radbout Universiteit afgelopen zomer. Terwijl ruim driekwart van het ondersteunend personeel wel degelijk een scholingsbehoefte heeft.

Zo gaat dat in veel sectoren. Zes van de tien werknemers hebben geen flauw idee welke opleidingen, cursussen of trainingen ze vanuit hun werkgever kunnen volgen. Persoonlijke opleidingsbudgetten, bedoeld om scholing effectiever te maken, liggen ongebruikt op de plank, zo blijkt uit de laatste Nationale Opleidingsenquête. Voor amper dertig procent van de werknemers zijn er zulke budgetten, maar driekwart profiteert er niet van.

Groot, divers en breed

Dat terwijl er een fantastische infrastructuur is aangelegd voor scholing van de beroepsbevolking. Het aanbod van trainingen, cursussen en opleidingen is groot, divers en goed. Aan geld is evenmin gebrek, want bijna elke branche heeft een eigen O&O-fonds voor opleiding en ontwikkeling, gefinancierd uit een klein percentage van de bruto loonsom. Nederland telt er ongeveer 125. Sociale partners besturen de afzonderlijke fondsen, zodat het draagvlak voor scholing optimaal is.

Helaas blinken O&O-fondsen vooral uit in het oppotten van geld. Samen geven ze ongeveer 500 miljoen euro per jaar uit aan scholing. Dat is een fractie van de totale uitgaven voor scholing, die geschat wordt op zes tot zeven miljard euro per jaar, ofwel 2,1 procent van de totale arbeidskosten. De totale reserve van  de O&O-fondsen bedraagt een half miljard euro. Desondanks volgen minder dan vier op de tien werknemers beroepsmatige scholing

Ontoegankelijk opleidingshuis

Werknemers die willen overstappen naar een andere sector, krijgen geen cent ondersteuning. O&O-fondsen financieren alleen scholing die bruikbaar is binnen één branche. Terwijl een flexibele arbeidsmarkt waar professionals zich soepel kunnen bewegend daar wel om vraagt. Er wordt vaker aangedrongen op betere samenwerking tussen O&O-fondsen, zodat doorstroming tussen sectoren op gang komt. Zelfs in de Tweede Kamer is er vraag naar. Hier en daar zijn wat voorzichtige initiatieven van O&O-fondsen om als loopbaanpartner te functioneren, maar tot grote veranderingen hebben die nog niet geleid.

Het opleidingshuis staat in Nederland, maar het is moeilijk toegankelijk en het helpt niet om de arbeidsmobiliteit te vergroten. De oorzaak is dat het opleidingsbeleid te veel is gedecentraliseerd. De overheid bemoeit zich er niet mee. Tegelijkertijd nemen de verwachtingen over scholing fors toe. Zo presenteerde uitzendgroep Manpower in 2011 het witboek Loon naar Leren, waarin zij een lans brak voor permanente scholing.

Concurrerend kennisland

Wil Nederland zich echt tot een concurrerend kennisland ontwikkelen, dan moet scholing van de beroepsbevolking effectiever worden. Dit vraagt om een masterplan voor scholing. Om te beginnen is er een meer centrale aansturing nodig van de versnipperde O&O-fondsen. Het grote belang van een flexibele en mobiele arbeidsmarkt moet er prevaleren. Als de fondsen worden geïntegreerd, vallen de sectorale beperkingen weg en kan de intersectorale mobiliteit worden bevorderd, door werknemers via algemene, korte opleidingen beter employable te maken.

Daarnaast moet de overheid regie nemen in het toekennen van opleidingsbudgetten. Bijvoorbeeld door opleidingsgelden van de O&O-fondsen te koppelen aan het Burgerservicenummer. Iedere burger die een bijdrage levert op de arbeidsmarkt, in vaste dienst of flexibel, krijgt zo inzicht in en een betere toegang tot het eigen scholingsbudget. Dit stimuleert zelfsturing en kan sectoroverstijgend worden ingezet.

Fragmentatie en verkokering in scholing heeft jarenlang de vrije hand gehad, maar draagt onvoldoende bij aan verdere professionalisering van de beroepsbevolking. Die is wel nodig voor onze economie, want van onze lage loonkosten moeten we het niet hebben. Scholing is derhalve een nationaal belang. Die moet dan ook op nationaal niveau worden georganiseerd.




Terug naar het overzicht
Inloggen Mijn Professionals
Wachtwoord vergeten?
Klik hier